Ile kosztuje akt notarialny obejmujący umowę darowizny i umowę sprzedaży mieszkania?

Autor: Notariusz Katarzyna Gołębiowska •

Przekazanie nieruchomości bliskiej osobie lub zakup własnego lokalu wiążą się z koniecznością dopełnienia formalności notarialnych. Znaczenie mają zarówno wartość nieruchomości i rodzaj czynności, jak i ewentualne podatki oraz opłaty sądowe. Poniżej wyjaśniamy, z czego składają się koszty sporządzenia aktu i jak można je oszacować.

Od czego zależy koszt sporządzenia aktu notarialnego?

Wynagrodzenie notariusza, nazywane taksą notarialną, podlega ograniczeniom określonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Przepisy wskazują maksymalne stawki, a nie jednolitą kwotę pobieraną za każdą umowę. W przypadku czynności dotyczących nieruchomości podstawą obliczeń jest zwykle wartość przedmiotu umowy. Do należnego wynagrodzenia dolicza się podatek VAT w wysokości 23%.

Całkowity wydatek ponoszony przy podpisaniu dokumentu nie ogranicza się jednak wyłącznie do taksy notarialnej. W finalnym rozliczeniu znajdują się:

  • koszty wypisów aktu,
  • opłata rejestracyjna,
  • należności podatkowe (jeśli występują),
  • opłaty sądowe za wpisy do księgi wieczystej.

Ile kosztuje akt notarialny darowizny?

Wysokość opłat zależy przede wszystkim od wartości przekazywanego majątku oraz charakteru umowy. Jeżeli przedmiotem darowizny jest nieruchomość, przeniesienie własności bezwzględnie wymaga formy aktu notarialnego.

Przykład (lokal o wartości 400 000 zł):

Standardowa maksymalna taksa wynosi 2370 zł netto (2915,10 zł z VAT). Po doliczeniu kosztu wypisów, opłat sądowych i opłaty rejestracyjnej, w standardowej, nieskomplikowanej sprawie łączny koszt wynosi ok. 3587 zł brutto.

W określonych przypadkach przepisy przewidują obniżenie maksymalnej taksy o połowę. Dotyczy to m.in. darowizny lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej, gdy nabywcy są uprawnieni do szczególnej ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Czy darowizna mieszkania wiąże się z podatkiem?

Koszt darowizny zależy od stopnia pokrewieństwa pomiędzy stronami:

  • grupa zerowa – najbliższa rodzina. Małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha korzystają z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Gdy umowa zostaje zawarta w formie aktu notarialnego, nie trzeba składać zgłoszenia SD-Z2. Notariusz przesyła wypis aktu do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w terminie 7 dni. Zwolnienie podatkowe nie obejmuje jednak kosztów notarialnych ani opłat sądowych;
  • pozostałe osoby – jeżeli obdarowany nie spełnia warunków zwolnienia, wysokość podatku zależy od grupy podatkowej, wartości otrzymanego majątku oraz obowiązujących kwot wolnych. Należny podatek jest pobierany przez notariusza podczas podpisywania umowy.

Ile kosztuje akt notarialny zakupu mieszkania?

Przy zakupie nieruchomości należy rozróżnić wynagrodzenie notariusza od pozostałych danin publicznoprawnych. Maksymalna taksa notarialna przy sprzedaży lokalu mieszkalnego wynosi połowę stawki podstawowej.

Mieszkanie o wartości 400 000 zł

  • Maksymalna taksa notarialna: 1185 zł netto (1457,55 zł brutto)
  • Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC 2%): 8000 zł
  • Szacowany koszt całkowity (taksa + VAT + PCC + wypisy + opłata sądowa + rejestracja): ok. 10 129,95 zł brutto

Mieszkanie o wartości 600 000 zł

  • Maksymalna taksa notarialna: 1585 zł netto (1949,55 zł brutto)
  • Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC 2%): 12 000 zł
  • Szacowany koszt całkowity: ok. 14 621,95 zł brutto

Zakup na kredyt (hipoteka)

Sfinansowanie zakupu kredytem podwyższa łączne koszty transakcji o:

  • 200 zł – opłata sądowa za wpis hipoteki w księdze wieczystej,
  • 19 zł – podatek od ustanowienia hipoteki (PCC-3).

Taksa notarialna za oświadczenie o ustanowieniu hipoteki wynosi 1/4 stawki podstawowej liczonej od kwoty zabezpieczenia (np. przy hipotece na kwotę 600 000 zł taksa wynosi 792 zł netto / 974,16 zł brutto).

  • Zwolnienie z PCC: ustawa przewiduje zwolnienie z 2% podatku od czynności cywilnoprawnych m.in. w przypadku zakupu pierwszego mieszkania lub domu z rynku wtórnego.

Więcej o formalnościach przy zakupie lokalu przeczytasz w poradniku: Zakup mieszkania z rynku wtórnego w Kielcach.

Jakie dodatkowe opłaty należy uwzględnić?

Przed wizytą u notariusza warto zweryfikować stan prawny księgi wieczystej pod kątem koniecznych wpisów i wykreśleń:

Rodzaj opłaty Koszt
Wpis prawa własności 200 zł
Wpis hipoteki do księgi wieczystej 200 zł
Wykreślenie wpisu, np. dożywocia lub służebności osobistej osoby zmarłej 100 zł
Sprostowanie wpisu w księdze wieczystej 100 zł
Wykreślenie roszczenia z umowy przedwstępnej 75 zł

Szerzej o roszczeniu z umowy przedwstępnej piszemy w poradniku: Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości.

Wypisy aktu notarialnego

Koszty wypisów zależą od ich objętości oraz liczby wydanych egzemplarzy. Do kogo trafiają wypisy aktu notarialnego przy sprzedaży mieszkania?

  • Strony kupującej.
  • Strony sprzedającej.
  • Wydziału Ksiąg Wieczystych właściwego Sądu Rejonowego.
  • Właściwego urzędu (Prezydent Miasta / Burmistrz / Wójt).
  • Wydziału Geodezji i Kartografii (Prezydent Miasta / Starosta Powiatowy).
  • Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Składowe ostatecznego rachunku:

  • taksa notarialna powiększona o 23% VAT,
  • opłaty za wypisy aktu,
  • opłata rejestracyjna,
  • opłaty sądowe za wpisy/wykreślenia w księdze wieczystej,
  • podatek od spadków i darowizn lub podatek PCC (jeśli są należne),
  • koszty innych czynności wynikających bezpośrednio z treści aktu.

Jak ustalić koszt aktu przed wizytą w kancelarii?

Do przygotowania wstępnej kalkulacji notariusz potrzebuje podstawowych danych:

  • dla darowizny: stopień pokrewieństwa między stronami oraz wartość i rodzaj nieruchomości,
  • dla sprzedaży: cena transakcyjna, sposób finansowania (gotówka czy kredyt hipoteczny) oraz tytuł nabycia lokalu przez obecnego właściciela.

Osoby planujące dokonanie czynności notarialnej w Kielcach mogą zwrócić się bezpośrednio do Kancelarii Notarialnej Katarzyny Gołębiowskiej przy ul. Świętego Leonarda 16/7, aby skonsultować wymagane dokumenty oraz otrzymać precyzyjną wycenę dla danej sprawy.

Chcesz poznać dokładny koszt aktu notarialnego dla swojej sprawy? Skontaktuj się z kancelarią notarialną w Kielcach – wstępne wyjaśnienia przed czynnością są bezpłatne.

Informacja: Prezentowane na blogu treści mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowią one porady ani opinii prawnej. Przed dokonaniem konkretnej czynności notariusz udzieli Państwu szczegółowych i bezpłatnych wyjaśnień.